Haarlems Gemengd Koor op grote hoogte
Weihnachts Oratorium feestelijke kraamvisite
KLASSIEKE MUZIEK * RECENSIE KEES HUCES

'Cantates 1,2,5,6' uit het 'Weihnachts Oratorium' van J.S. Bach door het Haarlems Gemengd Koor. Mmv. NPO, Hanneke Kaasschieter (sopraan), Margareth Beunders (alt), Jan Van Elsacker (tenor), Julian Hartman (bas), Gerrie Meijers (orgel). Het geheel olv. Nicolas Mansfield. Gehoord: Concertgebouw Haarlem, zo 20 december 1998

Nicolas Mansfield, de nieuwe dirigent van het Haarlems Gemengd Koor, heeft woord gehouden. Bachs Weihnachts Oratorium - de geboorte van Christus - moet een feest zijn, volgens de uit Engeland afkomstige koorleider. En het moet gezegd: deze Weihnacht is de feestelijkste kraamvisite van het jaar geworden. In de maanden dat Mansfield nu voor het koor staat, heeft hij zijn zangers tot grote hoogte gemotiveerd en ... gebracht. Alle gezichten zijn tijdens deze uitvoering gretig op hem gericht met een blik van: We gaan er voor. Meer nog: We gaan er voor voor jou.
Het koor laat zich deze middag horen met een prachtige koorklank. Daarbij wordt er puntig, zuiver en soepel - vooral in de fugatische gedeelten - gezongen. Tot het einde toe zijn er geen vermoeidheids-detonaties waarneembaar. Opmerkelijk ook, omdat in deze uitvoering de Cantates 3 en 4 vervangen zijn door de Cantates 5 en 6. Een primeur voor het koor. Nu gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat Mansfield heeft kunnen voortbouwen op de jaren dat Christiaan Winter voor het koor stond en het gezelschap toen uit een diep dal haalde. Winters 'eerste' Weihnachts was ook al zo'n openbaring destijds.
 Niet alleen het koor, ook het NPO geeft Mansfield alle gelegenheid zich te bewijzen. Er wordt uitstekend gemusiceerd, waarbij de koperblazers en de obligaat solospelers, zoals de twee althoboisten en de eerste violiste, een extra pluim verdienen. Mansfield gaat bij ieder nieuw onderdeel in de startblokken staan, als een schaatser die aan de vijfhonderd meter moet beginnen. Om de zaak voor zichzelf in de hand te houden slaat hij elke maat angstvallig volledig uit, op de recitatieven met orgel en cello na. Maar de directiegroei die Mansfield doormaakt, zal er zeker toe leiden dat hij het orkest over een jaar of twee meer de vrije hand durft te laten. 
In het solistenkwartet heeft het HGK een fraaie aanvulling op haar koorzang. De sopraan Hanneke Kaasschieter en de alt Margareth Beunders zijn al kwalitatieve begrippen voor de Weihnachts Oratorium-uitvoeringen van dit koor. Ook de bas Julian Hartman dringt meer en meer door in de oratoriumwereld. De tenor Jan Van Elsacker, zittend naast het door Gerrie Meijers bespeelde kistorgel, is de grote verrassing van deze middag. Ingetogen, speels bijna, laat hij het evangelie 'spreken'. Maar ook in zijn aria's valt de souplesse op waarmee hij Bach's muziek benadert. Schrijver dezes is niet de enige enthousiaste toehoorder. De ovatie na afloop spreekt boekdelen.