Bidden en Beminnen

Bidden en Beminnen
31-03-2019 om 14:30

Nieuwe Kerk Haarlem

Five Mystical Songs (1911) van Ralph Vaughan Williams
Five Hebrew Love Songs (2001) van Eric Whitacre (versie voor viool, piano en gemengd koor)
Four Songs opus 13 voor zangstem en piano (1940) van Samuel Barber
The Armed Man van Karl Jenkins (2000) – Kyrie, Sanctus, Agnus Dei, Benedictus

Een programma vol variatie en contrasten: een krachtige lofzang tot God voor koor en baritonsolo. Dan zingt het HGK vijf tedere, subtiele, zwierige liefdesgedichten met begeleiding van viool en piano. Daarna hoort u sfeervolle laatromantische liederen voor baritonsolo en piano. We eindigen met de vaste gezangen uit de Katholieke mis: koormuziek vol gedempte feestelijkheid, dreiging en verlangen naar vrede.
Verbindend zijn de thema’s Bidden en Beminnen en de Engels/Amerikaanse componisten uit de 20e eeuw.

Kaarten:
in voorverkoop € 15, te bestellen via post.hgk@gmail.com of via koorleden
aan de kassa: € 18.

Het programma duurt ruim een uur. Na afloop staat een gratis consumptie voor u klaar.
Voor de aanvang van het concert ontvangt u een programmablad met korte toelichting. Daarop staan niet alle teksten en vertalingen.
Hieronder kunt u van het volledige programma alle teksten en vertalingen lezen.
Tot zondag 31 maart op het Nieuwe Kerksplein!

Five mystical Songs, Ralph Vaughan Williams

Tekst: Georde Herbert (1633), Vertaling: Patty Adelaar

1. EASTER – Pasen
Rise heart; thy Lord is risen. Sing his praise Without delays.  Who takes thee by the hand, that thou likewise With him may’st rise; That, as his death calcined thee to dust. His life may make thee gold,
and much more. Just. Awake, my lute, and struggle for thy part with all thy art. The cross taught all wood to resound his name who bore the same.  His stretched sinews taught all strings, what key Is best to celebrate this most high day.
Consort both heart and lute, and twist a song Pleasant and long: Or since all music is but three parts vied, and multiplied; O let thy blessed Spirit bear a part, and make up our defects with his sweet art.

Heb hoop, uw Heer is verrezen. Zing hem lof toe zonder dralen, hij, die u bij de hand neemt, opdat u, net als hij, tegelijk met hem mag verrijzen. Opdat, zoals zijn dood u tot as deed wederkeren, zijn leven u voorspoed mag brengen, en nog veel meer. Precies. Wordt wakker, mijn luit, en doe je best zo goed als je kunt. Het kruis leerde al het hout zijn naam te laten weerklinken. Alsook hen die hun kruis droegen. Zijn eindeloze kracht leerde alle snaren, welke toonsoort het best is om deze heel belangrijke dag te vieren.
Kom samen, hart en luit, en breng een lied voort, aangenaam en lang. Maar omdat alle muziek uit slechts drie delen bestaat die met elkaar wedijveren en elkaar versterken, laat uw gezegende Geest een deel dragen, en ons onze fouten met zijn zoete kunst vergeven.

2. I GOT ME FLOWERS – Ik zorgde voor bloemen
I got me flowers to strew thy way; I got me boughs off many a tree: But thou wast up by break of day, and brought’st thy sweets along with thee. The Sun arising in the East, though he give light, and the East perfume;  If they should offer to contest with thy arising, they presume.
Can there be any day but this, though many suns to shine endeavour? We count three hundred, but we miss: There is but one, and that one ever.

Ik zorgde ervoor om u bloemen toe te werpen. Van vele boomtakken maakte ik erebogen: Maar u was al opgestaan bij de dageraad, En nam uw heerlijkheden met u mee. De zon, die in het oosten opkomt, hoewel hij licht geeft, en het oosten een heerlijke geur, als zij een wedstrijd zouden houden met uw opstanding, zijn zij durfals. Kan er een dag zijn als deze, waarop vele zonnen zich inspannen te schijnen? We tellen er driehonderd, maar we slaan er één over: er is er slechts één die altijd schijnt.

3. LOVE BADE ME WELCOME – Liefde heette mij welkom
Love bade me welcome: yet my soul drew back, Guilty of dust and sin. But quick-ey’d Love, observing me grow slack from my first entrance in, drew nearer to me, sweetly questioning, If I lack’d anything.
A guest, I answer’d, worthy to be here: Love said, you shall be he. I the unkind, ungrateful? Ah, my dear, I cannot look on thee. Love took my hand, and smiling did reply: who made the eyes but I?
Truth, Lord, but I have marr’d them: let my shame Go where it doth deserve.
And know you not, says Love, who bore the blame? My dear, then I will serve. You must sit down, says Love, and taste my meat: So I did sit and eat.

Liefde heette mij welkom, toch trok mijn ziel zich terug, Schuldig aan aardse zaken en zonde. Maar opmerkzame Liefde, die me in de gaten hield, werd lui vanaf het eerste moment dat ik binnenkwam, kwam dichter bij, mij lieflijk vragend of ik ergens behoefte aan had. Een gast, antwoordde ik, waardig om hier te zijn. Liefde zei: Je zal hem zijn. Ik, de onvriendelijke, de ondankbare? Ach mijn lief, Ik kan je niet aankijken. Liefde nam mij bij de hand, en antwoordde glimlachend: wie anders dan ik, had een oogje op je? Eerlijk, Heer, maar ik heb ze te schande gemaakt, laat mijn schande gaan waar die hoort te zijn. En weet je dan niet, zegt Liefde, wie schuld droeg? Mijn lief, laat mij maar boeten. Jij moet gaan zitten, zegt Liefde, en proef mij. Dus ging ik zitten en deed het.

4. THE CALL – De oproep
Come, my Way, my Truth, my Life: Such a Way, as gives us breath: Such a Truth, as ends all strife:
Such a Life, as killeth death. Come, My Light, my Feast, my Strength: Such a Light, as shows a feast:
Such a Feast, as mends in length: Such a Strength, as makes his guest. Come, my Joy, my Love, my Heart: Such a Joy, as none can move: Such a Love, as none can part: Such a Heart, as joys in love.

Kom, mijn Weg, mijn Waarheid, mijn Leven: Een Weg die ons adem geeft: Een Waarheid die elke strijd beëindigt:  Een Leven dat een eind maakt aan de dood. Kom, mijn Licht, mijn Feestmaal, mijn Kracht: Een Licht dat een feestmaal toont: Een Feestmaal dat door zijn overvloed herstelt, Een Kracht die de gast sterkt. Kom, mijn Vreugde, mijn Liefde, mijn Hart: Een Vreugde door niets te schokken: Een Liefde door niets te scheiden: Een Hart dat zich in de liefde verblijdt.

5. ANTIPHON – Beurtzang
Let all the world in every corner sing, My God and King! The heavens are not too high, His praise may thither fly! The earth is not too low, his praises there may grow. Let all the world in every corner sing: My God and King! The church with Psalms must shout: no door can keep them out! But above all, the heart Must bear the longest part. Let all the world in every corner sing, My God and King!

Laat heel de wereld in elke uithoek zingen: Mijn God en Koning!De hemel is niet zo hoog of gezang te Zijner ere kan derwaarts vliegen.De aarde is niet zo laag Of liederen te Zijner ere kunnen er groeien.
Laat heel de wereld in elke uithoek zingen: Mijn God en Koning. De Kerk moet met psalmen roepe: geen deur kan deze buitensluiten: Maar bovenal moet het hart Het grootste aandeel dragen. Laat heel de wereld in elke uithoek zingen: Mijn God en Koning.

 
 
Five Hebrew Love Songs, Eric Whitacre

Tekst: Hila Plittmann,  Vertaling: Bavo Hopman

Temuna – Foto
Temuná belibí charutá; Nodédet beyn ór uveyn ófel: Min dmamá shekazó et guféch kach otá, Usaréch al paná’ich kach nófel.

Een foto staat in mijn hart geprint; en beweegt zich tussen donker en licht: een stilte die jouw lichaam omwindt, en je haar valt precies zo over je gezicht.

Kala Kalla – Bruid van licht
Kalá kallá kulá shelí. U’vekalút tishák hí lí!

Bruid van licht alleen voor mij, en vederlicht zal ze me kussen!

Larov – Meestal
“Laróv,” amár gag la’shama’im, “Hamerchák shebeynéynu hu ad; Ach lifnéy zman alu lechán shna’im, Uveynéynu nishár sentiméter echád.”

“Meestal”, zei het dak tegen de hemel, “is de afstand tussen jou en mij oneindig: maar zojuist kwam hier een stelletje, er was nog maar één centimeter tussen ons”

Eyze Sheleg – Sneeuwvlokken
Éyze shéleg! Kmo chalomót ktaním Noflím mehashamá’im;

Sneeuwvlokken als kleine dromen vallen uit de hemel

Rakut – Tederheid
Hu hayá malé rakút hi haytá kashá, Vechól káma shenistá lehishaér kach, Pashút, uvlí sibá tová, Lakach otá el toch atzmó, Veheníach Bamakóm hachí, hachí rach.

Hij was uitermate teder, zij was zeer verhard. En hoe ze ook probeerde om zo te blijven, hij nam haar, zonder goede reden, gewoon in zich op, en liet haar plaats nemen op het zachtste, zachtste plekje.
 
 

Four Songs op. 13, Samuel Barber

Vertaling Bert Nieuwenhuize

A Nun takes the Veil “Heaven – Haven”, tekst: Gerald HopkinsEen non treedt in “Hemel-Haven”
I have desired to go where springs not fail, to fields where flies no sharp and sided hail and a few lilies blow. And I have asked to be where no storms come, where the green swell  is in the havens dumb, and out of the swing of the sea.

Ik heb verlangd om te gaan waar lentes niet ontbreken, naar velden waar geen hagel scherp striemt en een paar lelies waaien. En ik heb gevraagd te zijn waar geen stormen komen, waar de groene deining in stille havens is, weg uit het geslinger van de zee.

The Secrets of the Old, Tekst: William YeatsDe geheimen van bejaarden
I  have old woman’s secrets now, that had those of the Young”; Madge tells me what I dared not think when my blood was strong, and what had drowned a lover once sounds like an old song.
Though Magry is stricken dumb if thrown in Madge’s way, we three make up a solitude;
For none alive today can know the stories that we know or say the things we say:
How such a man pleased women most of all that are gone, how such a pair loved many years
and such a pair but one, stories of the bed of straw or the bed of down.

Ik heb nu van die oude-vrouwengeheimen zoals ik die eerst had in mijn jeugd;
Madge zegt dingen die ik niet durfde te denken toen mijn bloed nog bruisend was, en wat eens een minnaar had doen bezwijmen klinkt nu als een oud liedje.
Hoewel Margory compleet in verwarring raakt door het doen en laten van Madge,
doorbreken wij gedrieën de eenzaamheid; want niemand die nu leeft kan de verhalen kennen die wij kennen of de dingen zeggen die wij zeggen:
Hoe een bepaalde man vrouwen het meest kon plezieren van al die nu overleden zijn, hoe een bepaald stel elkaar jaren had liefgehad en een ander stel maar één, verhalen over het bed van stro of het bed van dons.

Sure on this shining night, Tekst: James AgeeVeilig in deze stralende nacht
Sure on this shining night of star-made shadows round. Kindness must watch for me this side the ground on this shining Night.
The late year lies down the north, all is healed, all is health. High summer holds the earth, hearts all whole. Sure on this shining night.
Sure on this shining night I weep for wonder wandering far alone of shadows on the stars
Sure on this shining Night.

Veilig in deze stralende nacht vol schaduwen door sterren geworpen, zal goedheid over mij waken
hier op dit ondermaanse, in deze stralende nacht.
Het noorden vlijt het najaar neer, alles is geheeld, alles is voorspoed. Hoogzomer houdt de aarde vast
alle harten zijn ongeschonden, veilig in deze stralende nacht.
Veilig in deze stralende nacht ween ik eenzaam ver dwalend van verwondering over schaduwen op weg naar de sterren. Veilig in deze stralende nacht.

Nocturne, Tekst: Frederic Prokosch
Close my darling both your eyes, let your arms lie still at last. Calm the lake of falsehood lies and the wind of lust has passed, waves across these hopeless sands
Fill my heart and end my day, underneath your moving hands all my aching flows away.

Even the human pyramids blaze with such a longing now: Close, my love, your trembling lids,
let the midnight heal your brow, northward flames Orion’s horn, westward th’ Egyptian light.
None to watch us, none to warn but the blind eternal night.

Sluit, mijn lieveling, beide ogen, laat je armen eindelijk rusten. Kalm is het meer van leugens en de wind van verlangen is gaan liggen. Golven aan de overkant van deze hopeloze kusten vullen mijn hart en beëindigen mijn dag onder je bewegende handen vloeit al mijn ellende weg.

Zelfs de menselijke piramides gloeien van een dergelijk verlangen nu: Sluit, mijn liefje, je trillende oogleden. Laat de middernacht je genezen, noordwaarts vlamt Orions’ hoorn, westwaarts het Egyptisch licht. Niemand om over ons te waken, niemand om te waarschuwen alleen de blinde eeuwige nacht.
 
 
Delen uit The armed man, Jenkins

Kyrie.
Kyrie eleison, Christe eleison, Kyrie eleison.
Heer, ontferm u over ons.

Sanctus.
Dominus Deus Sabaoth,  Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis
Heilig de Heer, de God der hemelse machten. Vol zijn hemel en aarde van uw heerlijkheid.
Hosanna in den hoge

Agnus Dei.
Agnus Dei qui tollis peccata mundi, miserere nobis. Dona nobis pacem.
Lam Gods, dat wegneemt de zonden van de wereld, geef hun eeuwigdurende rust. 

Benedictus.
Qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.
Gezegend Hij die komt in de naam van de Heer.
 

Dirigent: Ago Verdonschot
Solisten:
    Ago Verdonschot, bariton; Hebe de Champeaux, mezzosopraan
    
Begeleiding: Hans van Beelen, piano; Hebe de Champeaux, viool
Ontwerp:

Locatie
Nieuwe Kerk Haarlem